İdari işleme karşı iptal davası ne kadar sürede açılır?

İptal davası nedir?

İptal davası, bir idari işlemin hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle yargı yoluyla ortadan kaldırılmasını amaçlayan idari dava türüdür. Dava, 2577 sayılı Kanun'un 2. maddesinde tanımlanmıştır. Buna göre iptal davası, idari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri bakımından hukuka aykırı olduğu iddiasıyla açılır.

İptal davasının şartları

1. Kesin ve yürütülmesi zorunlu bir idari işlem bulunmalı: Hazırlık niteliğindeki, icrai olmayan işlemler kural olarak tek başına dava konusu edilemez.
2. Menfaat ihlali olmalı: Davayı, işlem nedeniyle menfaati ihlal edilen kişi açabilir. İptal davasında menfaat ilgisi, tam yargı davasındaki kişisel hak ihlaline göre daha geniş yorumlanır.
3. Hukuka aykırılık iddiası olmalı: İşlemin yetki, şekil, sebep, konu veya maksat unsurlarından biri yönünden sakat olduğu ileri sürülmelidir.
4. Süresinde açılmalı: Aşağıdaki süreler içinde dava açılmalıdır.

Dava açma süreleri

Genel süreler

• İdare mahkemeleri: 60 gün
• Vergi mahkemeleri: 30 gün

Özel süreler

Bazı işlemler için özel kanunlarda daha kısa süreler öngörülebilir (örneğin kamu ihaleleri, ivedi yargılamaya tabi bazı işlemler gibi alanlarda 7, 15 veya 30 günlük süreler gündeme gelebilir). Bu nedenle her işlem için önce ilgili özel düzenlemedeki süre kontrol edilmelidir.

Sürenin başlangıcı

Süre kural olarak; işlemin yazılı bildirimini (tebliğ), yayımını veya ilanını izleyen günden itibaren işlemeye başlar. İlan gereken hâllerde ilan süresinin bitimi esas alınır. Sürenin son günü tatile denk gelirse, süre izleyen ilk iş gününün mesai bitiminde sona erer.

İdareye başvurunun süreye etkisi

Dava açma süresi içinde, işlemi yapan makama veya üst makama başvurularak işlemin kaldırılması, geri alınması veya değiştirilmesi istenebilir. Bu başvuru, işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurur. İdare belirli süre içinde cevap vermezse istek reddedilmiş sayılır ve dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye devam eder. Bu yol, doğrudan dava açmadan önce idari çözüm imkânı sağlar; ancak süreleri kaçırmamak için dikkatle kullanılmalıdır.

Yürütmenin durdurulması

İptal davası açılması, kural olarak dava konusu işlemin yürütülmesini kendiliğinden durdurmaz. İşlemin uygulanması telafisi güç zararlara yol açabilecekse ve işlem açıkça hukuka aykırıysa, bu iki şartın birlikte gerçekleşmesi hâlinde mahkemeden yürütmenin durdurulması talep edilebilir.

Sık Sorulan Sorular