İhbarname; idarenin, adına tarh edilen vergiyi ve/veya kesilen cezayı mükellefe resmen bildirdiği belgedir. Bu belge tebliğ edildiği anda, mükellef için itiraz ve dava sürelerini işletmeye başlatan bir hukuki sonuç doğurur.
İhbarnamenin düzenlenmesi ve içeriği 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nda düzenlenmiştir. Vergi/ceza ihbarnamesiyle tebliğ esası Kanun'un 34. maddesinde, ihbarnamede yer alması gereken bilgiler ise 35. maddesinde belirlenmiştir. İhbarnamede verginin türü, matrahı, hesabı ve dava açma yolu gibi bilgilerin bulunması beklenir.
Vergi mahkemesinde dava açma süresi, ihbarnamenin tebliğ edildiği günü izleyen günden itibaren işlemeye başlar. Örneğin ihbarname 10 Mayıs'ta tebliğ edilmişse, süre 11 Mayıs sabahından itibaren sayılır.
Sürenin son günü resmî tatile denk gelirse, süre izleyen ilk iş gününün mesai bitiminde sona ermiş sayılır. İdari yargıda çalışmaya ara verme (adli tatil) dönemine denk gelen sürelerin uzamasına ilişkin kurallar da ayrıca dikkate alınmalıdır.
Tebliğden itibaren 30 gün içinde vergi mahkemesinde iptal davası açılabilir. Dilekçede, ihbarnamenin ve dayandığı tarhiyatın hukuka aykırılığı somut gerekçelerle ortaya konur.
Vergi Usul Kanunu'nda düzenlenen uzlaşma yoluna başvurulabilir. Uzlaşmanın sağlanamaması hâlinde, mevzuattaki kurallar çerçevesinde dava açma imkânı korunur. Uzlaşma ile dava yolu arasındaki tercih, alacağın büyüklüğü ve olayın özelliklerine göre değerlendirilmelidir.
Vergi Usul Kanunu'nun 376. maddesindeki indirimden yararlanmak, belirli koşullarda cezanın bir kısmının kalkmasını sağlar; ancak bu yol dava açma hakkıyla birlikte kullanılamaz. Hangi seçeneğin lehe olduğu her olayda ayrıca hesaplanmalıdır.
Kural olarak vergi mahkemesinde dava açılması, dava konusu vergi ve cezaya ilişkin tahsil işlemlerini durdurur. Bu genel kuralın istisnaları ile yürütmenin durdurulmasına ilişkin ayrı düzenlemeler, İdari Yargılama Usulü Kanunu'nda yer alır ve somut olayda ayrıca değerlendirilir.
Vergi mahkemesinde dava açma süresi kural olarak ihbarnamenin tebliğ edildiği günü izleyen günden itibaren 30 gündür. Bu, 2577 sayılı Kanun'un 7. maddesindeki özel süredir.
Uzlaşma talebi dava açma süresini etkiler; uzlaşma sağlanamazsa mevzuattaki kurallar çerçevesinde dava açma imkânı korunur. Somut süre hesabı olayın koşullarına göre değişir.
Kural olarak vergi mahkemesinde dava açılması tahsil işlemlerini durdurur. İstisnalar ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kurallar saklıdır.
Cezada indirim uygulamasından yararlanmak dava açma hakkından vazgeçmeyi gerektirir. Hangi yolun uygun olduğu her olayda ayrıca değerlendirilmelidir.